بەیاننامەی پشتگیری و سەرکۆنەی تاوانەکان

ئێمە کۆمەڵێك لە ڕۆشنبیرانی عەرەبی و میسری، کەسایەتییە میدیاییەکان و سیاسەتمەداران، ناڕەزایەتی خۆمان دژی ئەو پەرەسەندنە مەترسیدار و خوێناوییە دەردەبڕین کە لە سوریا ڕوودەدات. ئەم هەڵکشانە لە نێوان ئەو کۆبوونەوە و ڕێککەوتنانەدا ڕوودەدات کە لە پاریس لە نێوان بەناو “حکومەتی کاتی” و لایەنی ئیسرائیل ئەنجامدراون، بە ئامادەبوونی ڕەسمی هاکان فیدان، وەزیری دەرەوەی تورکیا. ئەمەش بە ڕوونی سروشتی پرۆسەی سیاسی ئێستا و لێکەوتە مەترسیدارەکانی بۆ یەکگرتوویی سوریا و گەلەکەی ئاشکرا دەکات.

دەرکەوتووە کە ئەو پڕۆژەیەی ئەمڕۆ بەسەر سوریادا دەسەپێندرێت، پڕۆژەیەکی ئیستسنای و تاکلایەنەیە، کە بەهۆی عەقڵیەتی ئیسلامی سیاسییەوە دەجووڵێتەوە. ئەم ئایدۆلۆژیایە سوریا وەك نیشتمانێکی فرەیی نابینێت، بەڵکو وەك گۆڕەپانێکی ژێردەستەیی دەبینێت. دان بە فرەچەشنی ئایینی و نەتەوەیی و کولتووری سوریادا نانێت، بەڵکو بە زەبری هێز و توندوتیژی و پاکتاوکردنی ڕەمزی و فیزیکی هەوڵدەدات مۆدێلەکەی بسەپێنێت. ئێمە بە توندترین شێوە ئیدانەی ئەو هێرشانە دەکەین کە لەلایەن کوتلە توندڕەوەکان و پاشماوەکانی داعش و ئەلقاعیدە ئەنجامدراون، کە بە شێوەیەکی کاریگەر لەناو ڕیزەکانی بەناو “سوپای حکومەتی کاتی”دا چەسپاون.

ئێمە ئەم حکومەتە لە ڕووی سیاسی و یاسایی و ئەخلاقیەوە بە تەواوی بە بەرپرسیار دەزانین لە بەرامبەر ئەو تاوانانەی کە دژی خەڵکی مەدەنی ئەنجام دەدرێن، لەوانە کوشتن و ڕفاندن و ئاوارەبوون و بە ئامانجگرتنی سیستماتیکی. لە چەند مانگی ڕابردوودا، شاهیدی تاوانی ترسناك بووین لە دژی خەڵکی مەدەنی لە کەناراوەکانی سوریا و سوەیدا، کە عەلەوییەکان و دروزەکان و مەسیحییەکانیانی کردە ئامانج.

ئەمڕۆ شاهیدی دووبارەبوونەوەی هەمان سیناریۆین لە گەڕەکەکانی شێخ مەقسوود و ئەشرەفیەی شاری حەلەب کە زۆرینەیان ناوچە کوردنشینەکانن، لە درێژەدانێکی ڕوونی بە ئامانجگرتنی سیستماتیکی پێکهاتەکانی سوریا یەك لە دوای یەكتر.
کوشتنی خەڵکی سڤیل بە هۆی پەیوەندی ئایینی یان نەتەوەیی، هەرچییەك بێت، تاوانی جەنگە و تاوانێکی دژ بە مرۆڤایەتییە کە ناتوانرێت پاساوی بۆ بهێنرێتەوە، پەردەپۆش بکرێت، یان پشتگوێ بخرێت لە ڕووی سیاسی یان لە ڕێگەی میدیاوە.
هه ڕوه ها به توندی ئیدانەی هێرشکردنە سەر نه خۆشخانه و شوێنه کانی عیباده ت ده که ین، له نێویاندا نه خۆشخانەی خالد فه جر و نه خۆشخانه ی عوسمان و نه خۆشخانەی یاسین و هەروەها به ئامانجکردنی مزگه وته و کڵێساکان و کوشتنی پزیشک و پەرستار و کارمەندانی فریاگوزاری، به پێشێلکردنی ئاشکرای هه موو یاسا نێوده وڵه تی و مرۆییه کان و هه موو ئه وه ی ماوه ته وه له مانای شارستانییه تی و مرۆڤایه تی.

هەروەها ئیدانەی ئەو ڕۆڵە دەکەین کە هەندێك لە دەزگاکانی ڕاگەیاندن دەیگێڕن کە بیروڕای گشتی بەلاڕێدا دەبەن و ڕاستییەکان دەشارنەوە و تاوانەکە پاساو دەهێننەوە و لەبری ئەوەی لەگەڵ قوربانییەکان و خەڵکی بێتاوان بوەستن پشتیوانی بکوژەکان دەکەن.

دووپاتی دەکەینەوە کە ئەوەی ئەمڕۆ دەگوزەرێت، دەرئەنجامی ڕاستەوخۆی خۆدزینەوە لە بەڵێنەکانی حکومەتی کاتی بە پێی ڕێککەوتنەکانی ١ی نیسان و ١٠ی ئازاری ساڵی ٢٠٢٥، بێبایەخکردنی ڕێبازی دیالۆگ و لێکتێگەیشتن و هەڵبژاردنی هێز بەسەر سیاسەتدا، و توندوتیژی بەسەر شەراکەتی نیشتمانیدا.

ئەوەی خەڵکی شێخ مەقسوود و ئەشرەفیە دەریانبڕیوە، هەروەك خەڵکی سوەیدا و کەناراوەکان و ئەوانی تریش، یاخیبوون نییە، بەڵکو ئیرادەی ئازادی گەلێکی سوریایە کە ڕەتیدەکەنەوە ملکەچی پرۆژەی هیئەی تەحریر شام بن، ڕەتیدەکەنەوە سوریا بچووك بکەنەوە بۆ یەك ناسنامە، یان بیخەنە ژێر لۆژیکی میلیشیاکان و سەرپەرشتی کردن و ڕاسپاردەی تەکفیری سیاسی.

بۆیە داوا دەکەین:
١- دەستبەجێ ڕاگرتنی سەرجەم ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان لەدژی خەڵکی سڤیل لە هەموو ناوچەکانی سوریا.
٢- گەڕانەوە بۆ ڕێککەوتنە واژۆکراوەکان و پابەندبوون بە پڕۆسەی گفتوگۆی سیاسی گشتگیر.
٣- لێکۆڵینەوەی سەربەخۆی نێودەوڵەتی بکرێت سەبارەت بەو تاوانانەی کە دژی هاوڵاتیانی مەدەنی و کارمەندانی پزیشکی ئەنجامدراون.
٤- بانگەوازێك بۆ دەوڵەتانی عەرەبی و کۆمکاری عەرەبی و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کە بەرپرسیارێتی یاسایی و ئەخلاقی خۆیان لە ئەستۆ بگرن و بە پەرۆشەوە کار بکەن بۆ وەستاندنی کۆمەڵکوژییەکان و پاراستنی خەڵکی سیڤیل و پێشخستنی چارەسەرێکی سیاسی دادپەروەرانە کە گەرەنتی یەکێتی و فرەچەشنی و کەرامەتی گەلەکەی سوریا بکات.

سوریا لەسەر دوورخستنەوە بنیات ناندرێت، بە هێزی چەك فەرمانڕەوایی ناکرێت، هەروەها بە توندوتیژی یەکناخرێت، بەڵکو لە ڕێگەی داننان بە فرەچەشنی و دادپەروەری و هاوبەشی و سیاسی بنیات دەنرێتەوە، نەك بە کوشتن.

شکۆمەندی بۆ قوربانیانی بێتاوان، ئازادی بۆ سوریا، دادپەروەری بۆ هەموو گەلەکەی.

سەردانی پەرلەمانی نەرویج

ئەمڕۆ ڕۆژی پێج شەممە، ڕێککەوتی ١٩-١٢-٢٠٢٤ لەسەر بانگهێشتی پارتی چەپی سۆشیالیستی نەرویج سەردانی پەرلەمانی نەرویجمان کرد لەگەڵ بەڕێز ( ئەدنریاس شالگ ئۆنەلاند) ئەندامی پەرلەمان لە لێژنەی یاسایی و ئەندامی گروپی دۆستی کورد لە پەرلەمانی نەرویج، وە بەڕیز ڕزگار هۆڕێنی، ئەندامی بەڕێوەبەری ئۆسلۆی پارتی چەپی سۆشیالیسیت نەرویج و ئەندام لە گروپی پەرلەمانی دۆستی کورد لە پەرلەمانی نەریج کۆبووینەوە.

ڕێکخراوی دادپەروەری و ئاشتی جیهانی بۆ مافەکانی مرۆڤ و یاسای نێودەوڵەتی.

ڕەوەندی کوردی لە شاری درامن- نەرویج، وە کۆمەڵەی کلتوری کوردی-نێرگز لە شاری درامن-ووڵاتی نەرویج.

نوێنەرەکانمان پێکهاتبوون لە:

بەڕێز کاك (شۆڕش جەلال باواجی) – سەرۆکی کۆمەڵەی کلتوری کوردی نێرگز لە شاری درامن، وە بەرپرسی ڕەوەندی کوردی لە وڵاتی نەرویج.
خوشکی بەڕێز (مەعسومە سەعید محەمەد) – نوێنەری ڕێکخراو.
(مامۆستا محسن محەمەد عەبدوڵا)- سەرۆکی ڕێکخراوی دادپەروەری و ئاشتی جیهانی بۆ مافەکانی مرۆڤ و یاسای نێودەوڵەتی.

 

pic1

 

بانگهێشتنەکە بریتی بوو بۆ تاووتوێ کردنی پرسی زۆر گەنگ لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و پرسی کوردستانی رۆژئاوا، وە چۆنیەتی پاراستینی خەڵکی سیڤیلی ناوچەکە و چەسپاندنی دادپەروەری و ئاشتی بۆ گەلانی ناوچەکە و زۆر بابەتی تر.

هەر لە میانی سەردانەکە لەلایەن بەڕێز(ئەندریاس شاڵگ ئوونەلاند) ئەندامی پەرلەمانی پارتی چەپی سۆسیالیستی نەرویجی پێشوازیەکی گەرممان لێکرا.
هەروەها یەکێك لە پرسە هەرە گرنگەکانی بابەتەکە پرسی پاراستنی کوردستانی ڕۆژئاوا بوو، وە مەترسیەکانی سەر ڕۆژئاوای کوردستان و پاراستنی خەڵکی سیڤیلی ناوچەکە و پاراستنیان لە هێرشی چەتە چەکدارەکانی سەر بە بەرەی نوسڕە، قاعیدە، تەحریری شام و داعش و چەتەکانی تری سەربە دەوڵەتی فاشیستی تورکیا.

هەروەها لەگەڵ چەندین پێشنیاری تر کە پەیوەستبوون بە مافەکانی مرۆڤ.

 

كوردي

 

هەر لەسەرهەمان بابەت بەڕێز محسن محمد عەبدوڵا نوێنەری سەرۆکی ڕێکخراوی مافی مرۆڤ بە نووسراوێکی فەرمی پێشنیارێکی بە سێ زمان(کوردی، عەرەبی، نەرویجی) ئاڕاستەی پەرلەمانی نەرویج یج کرد، یەکێك لە پێشنیارە گرنگەکانی بەڕێزیان ئەوەبوو، دابینکردنی ناوچەی دژەفڕین لە ڕۆژئاوای کوردستان.

لەو سەردانەدا بەڕێز( ئەندریاس شاڵگ ئووننەلاند) بەگەرمی پێشوازی لە نوێنەرەکان کرد و سەردانەکەی بەرز نرخاند. لەکۆتایی چاووپێکەوتنەکەدا لەلایەن نوێنەرەکان چەپکە گوڵێك و سووپاسنامەیەك پێشکەشی بەڕێزیان کرا.

هرۆژپیل لەگەڵ داواکاری گشتی هەرێمی کوردستان-عێراق کۆدەبێتەوە

ڕێکخراوی هرۆژپیل بەشداریی لە کۆبوونەوەکەدا کرد کە لەلایەن داواکاری گشتی هەرێمی کوردستان-عێراقەوە ڕێکخرابوو، کۆبوونەوەکە ڕۆژی پێنجشەممە 16ی تشرینی دووەمی 2023 بەڕێوەچوو و ژمارەیەک ڕێکخراوی کۆمەڵگەی مەدەنی کە لە بوارەکانی مافی مرۆڤدا کاردەکەن.

کۆبوونەوەی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ

 

ئەمڕۆ سێشەممە 11/14/2023، سەرۆکی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ لە هەرێمی کوردستان، بەڕێز محەممەد کۆمشێنی، لەگەڵ ژمارەیەک ڕێکخراوی مەدەنیی چالاک لە بوارەکانی مافی مرۆڤ کۆبووەوە.

به ڕێز به ڕباس محمد تاهر عبدالرحمان به ڕێوه به ڕی کارگێڕی ڕێکخراو له هه ڕێمی کوردستانی عێراق به شداری دیداره که ی کرد.

ئەمینداری گشتی بەڕێز محسن سلێمان بەرپرسی پەیوەندییەکان و ڕاگەیاندن پێشوازی لە شاندی ڕێکخراوە جۆراوجۆرەکان کرد و وتارێکی پێشکەش کرد کە تیایدا بە شێوەیەکی دامەزراوەیی بۆ ئامادەبووان ڕوون کردەوە، هەروەها بۆ تاکەکانی سەردانکەر، نوێنەرایەتی چالاکیی تاکەکەسی، کە… ئامانجەکانی کۆبوونەوەی ئێستا، و کە لە باوەڕی ڕێکخراوەکە بە کولتوری کارکردنی هاوبەش و تۆڕکردن لەگەڵ ڕێکخراوەکاندا سەرهەڵدەدات.دۆستایەتی، بڵاوکردنەوەی هۆشیاری و یەکگرتوویی نێوان پێکهاتە کۆمەڵایەتییەکان، بەدواداچوون بۆ ئەو تەحەددایانەی ڕووبەڕووی چالاکوانان دەبنەوە، بەرگریکردن لە مافەکانیان، و بنیاتنانی پردی نێوان ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و دەسەڵاتە جێبەجێکارەکان، بە ئامانجی بەدەستهێنانی هاوسەنگی و لێکتێگەیشتن و هاوکاری بۆ پێشکەشکردنی باشترین خزمەتگوزاری بۆ هاووڵاتی بە تایبەتی و بۆ مرۆڤایەتی بە گشتی.

کۆمیساریای باڵای مافەکانی مرۆڤ سەردانی عێراق دەکات

جنێڤ/بەغدا (٦ی ئابی ٢٠٢٣)

ئەمڕۆ، ڤۆڵکەر تورک، کۆمیساریای باڵای مافەکانی مرۆڤی نەتەوە یەکگرتووەکان، لەسەر بانگهێشتی حکومەتی عێراق، ئەرکێکی فەرمی چوار ڕۆژەی بۆ عێراق دەستیپێکرد.

لە میانەی سەردانەکەیدا، تورک کۆبوونەوە لە بەغدا و بەسرە لە باشووری ڕۆژئاوای وڵات و هەروەها لە هەولێر لە باکوور کۆبوونەوە ئەنجام دەدات.

کۆمسیاری باڵا لەگەڵ بەرپرسانی باڵای حکومەت و پەرلەمان و دادوەری لەسەر ئاستی نیشتمانی و هەروەها بەرپرسانی باڵای حکومەتی هەرێمی کوردستان و بەرپرسانی بەسرە کۆدەبێتەوە.

هاوکات لەگەڵ نوێنەرانی کۆمەڵگەی مەدەنی لە بەغدا و بەسرە و هەولێر لەسەر کۆمەڵێک بابەت، لەوانە کاریگەری گۆڕانی کەشوهەوا لەسەر مافەکانی مرۆڤ پەیوەندی دەکات.

لە کۆتایی ئەرکەکەیدا، لە ٩ی ئاب، بڕیارە کۆمیساریای باڵا نزیکەی کاتژمێر ١٧:٠٠ بە کاتی ناوخۆ کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی لە بەغدا ئەنجام بدات. دەستڕاگەیشتن بە کۆنگرە ڕۆژنامەوانییەکە تەنها بۆ میدیا پەسەندکراوەکان سنووردار دەبێت.

وردەکاری زیاتر سەبارەت بە کۆنگرە ڕۆژنامەوانییەکە، لەوانەش ڕێنماییەکانی ناو تۆمارکردن، لە بانگهێشتنامەیەکی میدیاییدا دەخرێتەڕوو کە لە ناوخۆدا دەرچووە.

 

بۆ زانیاری زیاتر و داواکاری میدیایی، تکایە پەیوەندی بکەن بە:

  • ڕاڤینا شەمداسانی – (هاتن لەگەڵ کۆمیساری باڵا) ravina.shamdasani@un.org
  • لە بەغداد
    دارا ئەل تەمیمی – +964 770 0412409 | kareemt@un.org
  • لە جنێڤ
    ئەلیزابێس ترۆسێل – +41 22 917 9296 | elizabeth.throssell@un.org یان
    مارتا هورتادۆ – +41 22 917 9466 | marta.hurtadogomez@un.org